Porady
Ogród
10-05-2022

Jak zadbać o drzewka owocowe wiosną?

Soczyste śliwki, aromatyczne jabłka, mięsiste brzoskwinie - na te wakacyjne smaki czekamy cały rok. Jednak, abyśmy latem mogli cieszyć się udanymi zbiorami, wiosną musimy odpowiednio zadbać o drzewka, z których będziemy zbierać owoce. Są takie choroby, na które zawsze możemy liczyć: parch jabłoni, kędzierzawość liści brzoskwini czy brunatna zgnilizna drzew pestkowych. Prędzej czy później pojawiają się na naszych roślinach, dlatego warto być na to przygotowanym. 

Lepiej zapobiegać niż leczyć

Ta stara maksyma świetnie sprawdza się nie tylko przy wymienionych wyżej chorobach, ale w ogóle w ochronie roślin. W przypadku drzewek owocowych możemy zapobiegać rozwojowi chorób między innymi poprzez zachowanie higieny w sadzie i usuwanie porażonych pędów oraz tzw. mumii. Podatność na infekcje w dużym stopniu zależy od odmiany, dlatego warto o tym pomyśleć przed zakupem drzewek owocowych i wybrać odmiany mniej podatne. Choroby roślin możemy też zwalczać różnego rodzaju środkami ochrony roślin. W takich sytuacjach najlepiej sprawdzają się opryskiwacze plecakowe z długą lancą Neptune Super. Jeżeli drzewek mamy niewiele wystarczy opryskiwacz pompowany ręcznie. W przypadku większej ilości  przyda się  opryskiwacz elektryczny Neptune Super EL. Jest on niezwykle wygodny w użyciu, ponieważ nie tylko zapewnia swobodę ruchów ze względu na specjalny system nośny, ale też zapewnia jednostajne ciśnienie roztworu środka ochrony roślin. Model Neptune Super zarówno  wersji manualnej, jak i elektrycznej, standardowo wyposażony jest w lancę o długości 1,2 m, ale w przypadku oprysku drzewek warto też sięgnąć po dłuższą lancę 3-metrową lub 5-metrową. Z tym akcesorium swobodnie można opryskiwać wysokie drzewka bez konieczności używania drabiny.

Parch jabłoni

Parch jabłoni to jedna z najgroźniejszych i jednocześnie bardzo często występująca choroba atakująca jabłonie. Jej sprawcą jest grzyb Venturia inaequalis, który zimuje na opadłych liściach. Wiosną (od połowy kwietnia do połowy czerwca) następuje wysiew zarodników, czemu sprzyjają opady deszczu. Efektem rozwoju choroby są charakterystyczne plamy, które można zaobserwować praktycznie na wszystkich częściach rośliny (liście, kwiaty, owoce). Początkowo plamy te są oliwkowo-zielone. Z czasem przybierają ciemniejszy, brązowy kolor i stają się chropowate. Porażone owoce mogą ulegać deformacji i pękaniu.

Najważniejszy czas w zwalczaniu parcha jabłoni to wiosna, kiedy rośliny są w tzw. fazie zielonego pąka, czyli kiedy pączki kwiatowe są już dobrze widoczne, ale są jeszcze zielone. Na rynku znajduje się kilkadziesiąt preparatów do zwalczania parcha jabłoni o różnych właściwościach, dlatego najlepiej przed zakupem skonsultować się ze sprzedawcą.

Brunatna zgnilizna drzew pestkowych

Śliwy z kolei bardzo często atakuje brunatna zgnilizna drzew pestkowych, choroba wywoływana przez grzyb z rodzaju Monilinia. Efektem infekcji jest brunatnienie i zasychanie kwiatów oraz zamieranie pędów. Na dojrzewających owocach pojawiają się brunatne plamki z jasnym nalotem, następnie owoce zasychają i ulegają mumifikacji. Mumie często nie opadają z drzewa, ale zostają na nim na dłuższy czas.

Jedną z metod zwalczania tej choroby, którą stosujemy w okresie bezlistnym, jest usuwanie mumii z drzew i spod drzew a następnie ich niszczenie, a także wycinanie porażonych pędów.  Na rynku są też grzybobójcze preparaty chemiczne, którymi można wyleczyć drzewka poprzez wykonanie oprysku. Wykonując oprysk przed kwitnieniem drzew ograniczamy ryzyko zatrucia owadów zapylających.

Kędzierzawość liści brzoskwini

Kędzierzawość liści brzoskwini to także choroba grzybowa. Jest to najpoważniejsza choroba tego drzewka owocowego, którą wywołuje gatunek grzyba o nazwie Taphrina deformans. Objawy choroby są najlepiej widoczne na liściach, które ulegają deformacji i zmieniają kolor na czerwony, następnie ciemnieją i opadają. Deformacji i wczesnemu opadaniu ulegają także owoce. Choroba wyniszcza nieleczone drzewka, które często zamierają w wyniku przemarznięcia. Niechemiczną metodą walki z chorobą jest wiosenne wycinanie pędów z najsilniej porażonymi liśćmi. Zazwyczaj jednak nie obejdzie się bez opryskania roślin preparatami grzybobójczymi.

Na koniec warto zaznaczyć, że chroniąc drzewka owocowe powinniśmy jednocześnie chronić środowisko. Dlatego jeśli stosujemy środki ochrony roślin, musimy ściśle przestrzegać instrukcji dołączonej do opakowania. W niej znajdziemy informacje i wskazówki dotyczące bezpiecznego stosowania preparatu, karencji, prewencji i niezbędnej odzieży ochronnej. Trzeba pamiętać, że preparaty do ochrony roślin są jak leki - są bezpieczne pod warunkiem ich prawidłowego stosowania. Stosowane nieprawidłowo mogą być szkodliwe dla ludzi i środowiska.

---
Artykuł powstał we współpracy z kolektywem Zrób To Z Nami Online, który tworzy dwójka ogrodników: dr Joanna Gałązka i dr Jakub Garnis.